Księgowość - Dania

Duńska księgowość zajmuje się wszystkimi formami działalności gospodarczej od przedsiębiorstw jednoosobowych po różne rodzaje spółek w Danii. Księgowość każdej z tych form różni się pod względem stopnia trudności, przepisów prawnych, wymaganej dokumentacji, terminów oraz podatków. Jeśli planujesz założyć własny biznes w Danii, warto wcześniej zapoznać się z możliwościami prowadzenia jego księgowości. Możesz samodzielnie zająć się księgowością swojej firmy w Danii lub skorzystać z pomocy dyplomowanych księgowych, którzy w sposób profesjonalny i zgodnie z duńskimi regulacjami prawnymi dotyczącymi rachunkowości w Danii, zajmą się kwestiami księgowymi firmy, planem kont, czy sprawozdawczością. Poinformują Cię również o tym, jakie są twoje prawa i obowiązki.

Jakie są zadania duńskiej księgowości?

Duńska księgowość obejmuje wszystkich przedsiębiorców prowadzących własną działalność w Danii i dotyczy wielu kwestii, których brak znajomości i niedopełnienie mogą skutkować wysokimi karami finansowymi.

Najważniejszymi zagadnieniami związanymi z księgowością w Danii są:

Przepisy prawne regulujące księgowość w Danii

Dania jest uznawana za jedno z najbardziej opiekuńczych państw skandynawskich. Znana jest z dużej ingerencji w politykę prospołeczną, elastycznego i wolnego rynku pracy, dobrej opieki socjalnej oraz wysokich podatków.

Przedsiębiorca, który zamierza prowadzić działalność gospodarczą w Danii, powinien najpierw zaznajomić się z przepisami dotyczącymi prowadzenia dokumentacji księgowej i ewidencji gospodarczej.

Do aktów prawnych regulujących księgowość w Danii, należą:

1. Ustawa o rachunkowości z 1998 roku - zawiera informacje na temat zasad rachunkowości, prowadzenia dokumentacji księgowej oraz ewidencji gospodarczej. Duńska rachunkowość opiera się na księgowym planie kont, który obejmuje:

2. Ustawa z 2001 roku o sprawozdawczości finansowej (DFSA zmieniona w 2015 roku) - zawiera przepisy dotyczące sporządzania sprawozdań finansowych. Ustawa ta wyróżnia dwa rodzaje rachunków zysków i strat:

Wzory rachunku zysków i strat w Danii nie zawierają szablonów do odliczenia zysków netto. Sprawozdania te odnoszą się do kategorii, na które podzielone są duńskie firmy:

3. Ustawa o publicznych i prywatnych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością z 2009 roku

4. Ustawa o zatwierdzonych biegłych rewidentach i firmach audytorskich z 2008 roku,

5. Ustawa o działalności finansowej z 2011 roku,

6. Ustawa o obrocie papierami wartościowymi z 2012 roku.

Rozporządzenia i dyrektywy Unii Europejskiej określają wszystkie wymogi dotyczące sprawozdawczości finansowej duńskich przedsiębiorstw. Przepisy te są później wdrażane do duńskiego prawa. Przykładem jest unijna dyrektywa dotycząca rachunkowości z 2015 roku, która została wdrożona do duńskiego prawa jako Ustawa o sprawozdawczości finansowej.

Duński parlament powierzył nadzór nad obszarami duńskiej sprawozdawczości finansowej, audytu oraz standardów księgowości dwóm instytucjom rządowym:

Klasyfikacja wymagań dotyczących sprawozdawczości

Księgowość duńskich przedsiębiorstw opiera się głównie na sporządzaniu sprawozdań finansowych. Zasady sporządzania tych sprawozdań określa Ustawa o sprawozdawczości finansowej, która dzieli wszystkie duńskie przedsiębiorstwa na cztery klasy (A, B, C i D) na podstawie kryteriów takich, jak: forma prawna przedsiębiorstwa, jego wielkość, liczba pracowników, suma aktywów oraz roczny obrót netto.

Klasa A obejmuje wszystkie prywatne, małe i duże firmy w Danii, zatrudniające maksymalnie 10 pracowników na pełny etat, z sumą aktywów nieprzekraczającą 7 mln duńskich koron oraz rocznym obrotem netto nie większym niż 14 mln duńskich koron. Prawo duńskie nie wymaga od firm z tej klasy sporządzania sprawozdań finansowych, z wyjątkiem sprawozdań dla celów podatkowych, zgodnie z określonymi paragrafami w umowie firmy.

W przypadku, gdy w statucie danego przedsiębiorstwa zawarte są wymagania dotyczące sprawozdawczości finansowej, takie sprawozdanie powinno zawierać:

Klasa B obejmuje wszystkie publiczne i prywatne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowe, fundacje handlowe oraz inne przedsiębiorstwa, które spełniają jedno z poniższych kryteriów:

- ich roczny obrót netto nie przekracza 5,4 mln DKK, suma aktywów wynosi do 2,7 mln DKK oraz zatrudniają nie więcej niż 10 pracowników na pełny etat,

- ich roczny obrót netto nie przekracza 89 mln DKK, suma aktywów wynosi do 44 mln DKK oraz zatrudniają nie więcej niż 50 pracowników na pełny etat

Sprawozdania firm z klasy B powinny zawierać:

Firmy z klasy B w Danii mogą korzystać z dodatkowych dyrektyw wydanych przez DASC w 2013 roku lub MSSF. Niektóre z zaleceń dotyczących wyceny, prezentacji informacji i raportowania są opcjonalne dla firm tej klasy, natomiast dla firm z klasy C są one obowiązkowe.

Klasa C obejmuje wszystkie duże i średnie firmy w Danii, w tym publiczne i prywatne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowe, fundacje komercyjne oraz inne przedsiębiorstwa, które spełniają jedno z poniższych kryteriów:

- ich roczny obrót netto nie przekracza 313 mln DKK, suma aktywów wynosi do 156 mln DKK oraz zatrudniają do 250 pracowników na pełny etat

- ich roczny obrót netto przekracza 313 mln DKK, suma aktywów wynosi do 156 mln DKK oraz zatrudniają więcej niż 250 pracowników na pełny etat

Raporty finansowe firm klasy C powinny zawierać:

Klasa D obejmuje wszystkie państwowe spółki akcyjne, które są zobowiązane do przygotowywania skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). Obowiązek ten przedawnia się 1 maja, po upływie 4 lub 6 lat. Dotyczy to również spółek notowanych na giełdzie, które muszą przygotowywać jednostkowe sprawozdania finansowe.

Sprawozdania takich spółek powinny obejmować:

Księgowość w firmie jednoosobowej (enkeltmandsvirksomhed)

Przedsiębiorstwo jednoosobowe należy zarejestrować w duńskim Erhvervsstyrelsen przez stronę internetową www.virk.dk. Przedsiębiorcy, którzy wybiorą tę formę działalności, muszą używać osobistego numeru ewidencyjnego CPR. Prowadzenie księgowości jednoosobowej firmy jest stosunkowo proste, ponieważ nie wymaga ona gromadzenia kapitału zakładowego, a jej najniższe koszty założenia wynoszą około 10 tys. DKK (w przeliczeniu na polską walutę jest to około 5 tys. zł). Podatek od takiej działalności jest rozliczany tylko na jednej deklaracji podatkowej, co oznacza opodatkowanie dochodu tylko raz. Właściciel przedsiębiorstwa ma możliwość udzielenia pełnomocnictwa innym osobom do działania w jego imieniu. Firmy o rocznym dochodzie nie przekraczającym 50 tys. DKK nie muszą rejestrować się jako płatnicy VAT.

Właściciel Enkeldmandsvirksomhed ponosi osobistą odpowiedzialność za zobowiązania firmy i musi wybrać jedną z trzech opcji opodatkowania:

  1. Przeniesienie części zysku firmy na przychód osobisty i części na przychód kapitałowy, co umożliwia Ustawa o kapitale zakładowym (Kapitalafastrodning).
  2. Opodatkowanie zysku jako przychodu osobistego, analogicznie do opodatkowania osób zatrudnionych.
  3. Odpisanie od podatku kosztów odsetek kredytowych oraz zatrzymanie zysku firmy w formie oszczędności bankowych, co może być korzystne dla właściciela. Takie rozwiązanie umożliwia Ustawa o przedsiębiorstwach (Virksomhedsordning).

Zgodnie z duńską Ustawą o sprawozdawczości finansowej, firmy jednoosobowe, których księgowość nie jest zbyt złożona, zostały zakwalifikowane do klasy A.

Księgowość firmy jednoosobowej Enkeltmandsvirksomhed opiera się głównie na rozliczeniu podatków z duńskim Urzędem Skarbowym (SKAT). W przypadku tych przedsiębiorstw nie ma obowiązku przygotowywania rocznych sprawozdań finansowych, które zawierają rachunek zysków i strat, bilans, dodatkowe informacje, politykę rachunkowości oraz podsumowanie z działalności zarządu.

Przygotowanie księgowości dla takiego rodzaju działalności gospodarczej w Danii obejmuje również opracowanie Forretningsplan, czyli szczegółowego opisu planowanej firmy, którą przedsiębiorca zamierza założyć i prowadzić. W planie tym powinien być zawarty pomysł przedsiębiorcy na swoją firmę, ja także zakres jej działania, obowiązki oraz dostępne źródła finansowania.

Właścicielom przedsiębiorstw jednoosobowych odprowadzających podatki oraz składki, przysługują takie same świadczenia emerytalne i zdrowotne jak osobom, które są zatrudnione w Danii. Co kwartał lub co pół roku, przez stronę internetową duńskiego Urzędu Skarbowego (SKAT), za pośrednictwem systemu LetLøn, należy złożyć deklarację podatkową dotyczącą podatku dochodowego i VAT. Zaliczki na podatek dochodowy należy wpłacać do 20 marca i 20 listopada.

Księgowość duńskich spółek

Duńskimi spółkami należącymi do klasy B, C i D są:

Księgowość tych spółek jest bardziej skomplikowana niż w przypadku firmy jednoosobowej. Zgodnie z duńską ustawą o sprawozdawczości finansowej, spółki te są zobowiązane do sporządzania sprawozdań finansowych, które obejmują opis działalności zarządu, rachunek przepływów pieniężnych, rachunek zysków i strat, bilans, zestawienie zmian w kapitale własnym oraz dodatkowe informacje.

Spółki w Danii, obowiązuje podatek od osób prawnych (CIT) w wysokości 22%. Jeśli roczne obroty firmy przekroczą 20 tys. DKK, przedsiębiorstwo staje się płatnikiem VAT, wynoszącego 25%. Duński Urząd ds. Przedsiębiorstw odpowiada za wszelkie zmiany w prawie spółek i prawie rachunkowym.

Duński Komitet ds. Standardów Rachunkowości (DASC), powołany przez FSR, wydaje nieobowiązkowe techniczne standardy oraz wytyczne dotyczące przygotowywania sprawozdań finansowych (Regnskabsvejledninger) dla firm nienotowanych na giełdzie. Od 2004 r. DASC analizuje i przygotowuje uwagi do projektów dokumentów od EFRAG i Rady IASB, dostarcza informacje techniczne dotyczące rachunkowości oraz prowadzi działania informacyjne.

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) to przyjęte przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB) standardy, interpretacje i ramy. Duńskie spółki, których papiery wartościowe są notowane na regulowanym rynku, w swoich skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych muszą stosować standardy MSSF przyjęte przez Unię Europejską.

Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) w Danii

System opodatkowania osób prawnych jest podobny do systemu podatku dochodowego od osób fizycznych z tą różnicą, że jest przeznaczony wyłącznie dla duńskich przedsiębiorstw. Polega on na opodatkowaniu zysków, które generują spółki. Warto zauważyć, że mimo opodatkowania zysków spółek, właściciele nie mogą uniknąć podatków poprzez wypłatę zysków. Wypłata środków przez właściciela podlega opodatkowaniu na takich samych zasadach jak dochód z pracy. W Danii, stawka podatku od osób prawnych wynosi 22% w 2024 roku, ale może się zmieniać w kolejnych latach. Przedsiębiorcy muszą być świadomi możliwych zmian w wysokości podatku w zależności od obowiązujących przepisów podatkowych.

Podatek ten dotyczy jedynie spółek kapitałowych (kapitalselskaber), czyli takich, które funkcjonują jako duńskie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (anpartsselskaber) lub spółki akcyjne (aktieselskaber). Oznacza to, że nie każde przedsiębiorstwo podlega opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych.

Zarówno w przypadku prowadzenia firmy jednoosobowej (enkeltmandsvirksomhed) lub działalności w formie spółki osobowej (interessentskab), właściciel ponosi osobistą odpowiedzialność za zobowiązania firmy. Oznacza to, że zyski, które firma generuje są bezpośrednio przekazywane na konto właściciela i opodatkowane jako dochód osobisty. Ponieważ stawka podatku dochodowego od osób fizycznych jest zazwyczaj wyższa niż stawka podatku od spółek, istnieje możliwość skorzystania z tzw. „virksomhedsordningen”, co pozwala na oddzielenie finansów osobistych od finansów przedsiębiorstwa. Dzięki temu firma może płacić wyłącznie podatek od spółek.

Istnieje możliwość odliczenia od podatku wszystkich kosztów operacyjnych, którymi są wydatki wydatki poniesione w ciągu roku na zapewnienie i utrzymanie dochodów przedsiębiorstwa. Z ulgi podatkowej na cele operacyjne mogą skorzystać zarówno osoby samozatrudnione, jak też pracownicy etatowi. Aby koszty operacyjne mogły zostać odliczone od podatku, muszą bezpośrednio dotyczyć prowadzonej działalności.

Niezbędne jest dostarczenie dokumentacji potwierdzającej związek wydatku z działalnością gospodarczą:

- wymagania dotyczące dokumentacji w przypadku kosztów operacyjnych, które można uznać za związane z prowadzoną działalnością, takich jak koszty wynajmu biura, konserwacja sprzętu produkcyjnego czy wypłata wynagrodzeń, są zazwyczaj mniej restrykcyjne.

- wymagania dokumentacyjne są bardziej rygorystyczne i konieczne jest dokładne udokumentowanie związku wydatku z dochodem w przypadku wydatków o charakterze konsumpcji prywatnej, takich jak prowadzenie biura w prywatnym domu czy zakup odzieży roboczej.

Należy zadbać o to, żeby wydatki te miały wyłącznie charakter zawodowy. Na przykład, telefon służbowy nie może być używany do celów prywatnych, jeśli ma być uznany za odliczalny koszt. Z tego powodu pracownicy zazwyczaj muszą podpisać oświadczenie, potwierdzające zrozumienie zasad dotyczących używania urządzeń służbowych oraz zobowiązania do ich przestrzegania, zanim zostaną im one udostępnione.

Do wydatków, które zwykle można odliczyć od podatku (o ile są związane z działalnością gospodarczą) należą:

Wydatkami, które zwykle nie mogą być odliczone od podatku, chyba że spełniają konkretne warunki są:

Ta lista ma charakter orientacyjny i służy jedynie jako przykład rodzajów wydatków, które mogą być potencjalnie odliczone. Możliwość odliczeń takich wydatków zależy od indywidualnych okoliczności oraz charakterystyki prowadzonej działalności.

Istnieje również możliwość skorzystania z ulgi na straty operacyjne. Ze stratami operacyjnymi mamy do czynienia, gdy wartość aktywów nagle spada lub ulega obniżeniu z powodu zdarzeń niezależnych od przedsiębiorcy, jak na przykład kradzież, pożar, itp.

Podatek od wartości dodanej (VAT) w Danii

Podatek od wartości dodanej, czyli podatek VAT, obejmuje wszystkie etapy działalności gospodarczej. Większość duńskich przedsiębiorców ma obowiązek do opłacania podatku VAT. Istnieją jednak pewne towary i usługi, które ulegają zwolnieniu z tego podatku. Przedsiębiorstwa handlujące tymi towarami lub usługami mają obowiązek uiszczenia podatku od obrotu, co również obowiązuje w niektórych regionach Unii Europejskiej, gdzie zastosowanie mają odmienne przepisy.

Jeśli firma w Danii zajmuje się sprzedażą towarów i usług, a jej całkowity roczny obrót przekracza 50 000 koron duńskich, ma ona obowiązek odprowadzania podatku VAT. Można również zarejestrować swoją firmę do podatku VAT nawet, jeśli nie spełnia ona tych warunków.

Firma zgłoszona do VAT jest zobowiązana do terminowego składania deklaracji i opłacania podatku VAT, nawet jeśli nie dokonywała żadnych transakcji zakupu ani sprzedaży w danym okresie rozliczeniowym. W takich sytuacjach należy złożyć tzw. „deklarację zerową”. Osoba składająca deklarację ponosi odpowiedzialność za prawidłowość kwoty podatku VAT.

Po otrzymaniu tzw. „wstępnej oceny” kwoty podatku VAT, należy zalogować się do systemu TastSelv Erhverv i zastąpić tymczasową ocenę prawidłową kwotą podatku VAT. Wstępna ocena następuje, gdy firma nie składa deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy, co prowadzi do ustalenia kwoty podatku VAT przez SKAT na podstawie oszacowania.

Zaleca się regularne uiszczanie należności, ponieważ w przypadku opóźnienia naliczane są odsetki w wysokości 800 DKK odsetek za każdy opóźniony okres płatności.

Plan kont księgowych w Danii

Plan kont księgowych w Danii to szczególny układ kont, który jest stosowany w przedsiębiorstwach celem klarownego prowadzenia księgowości.

Taki plan przedstawia kolejność poszczególnych kont w księdze za pomocą szczegółowej listy. Duński plan kont księgowych obejmuje układ klas odpowiadający strukturze rachunku zysków i strat, a także bilansu.

Oto kluczowe grupy kont w duńskim planie kont księgowych, nawiązujące do struktury rachunku zysków i strat:

1. Grupa konta: przychody netto ze sprzedaży towarów: konto: 1100 - sprzedaż towarów.

2. Grupa konta: koszty produkcji: konto: 2100 - sprzedaż.

3. Grupa konta: pozostałe koszty zewnętrze:

4. Grupa konta: koszty pracodawcy:

5. Grupa konta: amortyzacja:

6. Grupa konta: odsetki: konto: 6100 - odsetki (przychody).

7. Grupa konta: odsetki: konto 7100 - odsetki (koszty).

8. Grupa konta: pozycje nadzwyczajne:

9. Grupa konta: podatki: konto: 9000 - podatek dochodowy od osób prawnych.

Struktura klas kont związana z bilansem:

10. Grupa konta: aktywa trwałe:

11. Grupa konta: aktywa obrotowe:

12. Grupa konta: kapitały:

13. Grupa konta: zobowiązania:

Odpisy:

Audyt w duńskich przedsiębiorstwach

Przeprowadzanie audytu firm w Danii regulowane jest przez Duńską Ustawę o sprawozdawczości finansowej, która określa zasady kontroli sprawozdań finansowych przedsiębiorstw. Audyt w Danii przeprowadzają zarejestrowani (lub upoważnieni) audytorzy publiczni, którzy muszą być niezależni i zewnętrzni.

Wyróżniamy cztery rodzaje audytu:

  1. Audyt finansowy - kompleksowa ocena sprawozdań finansowych przeprowadzana przez biegłego rewidenta. Celem takiego audytu jest sprawdzenie, czy wszystkie informacje dotyczące finansów i majątku przedstawione przez właściciela firmy są rzetelne oraz czy sprawozdania finansowe są zgodne z zasadami rachunkowości duńskiej lub międzynarodowej.
  2. Audyt zgodności - sprawdza, czy systemy i operacje finansowe, jakie przeprowadza firma, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
  3. Audyt zarządzania - ocenia skuteczność i efektywność zarządzania finansami w duńskich firmach. Jest to tzw. “management audit”.
  4. QA, czyli Quality Assurance - duński system kontroli jakości, obejmujący między innymi sprawozdania finansowe.

Przeprowadzanie audytu w duńskich firmach z klasy A i B jest dobrowolne i zależy od osiągniętego poziomu rocznych obrotów. Te przedsiębiorstwa mogą wybrać odpowiedni rodzaj kontroli i omówić z audytorami, która usługa atestacyjna (np. audyt, pomoc księgowa, czy kontrola sprawozdań finansowych) najlepiej odpowiada ich potrzebom.

Firmy z klasy B w Danii mają do wyboru dwie opcje:

  1. Audyt sprawozdań finansowych.
  2. Audyt-light - zmodyfikowana forma audytu, która obejmuje sprawozdania finansowe od 1 stycznia 2013 roku.

Ustawa o audytorze generalnym, określa dobrą praktykę audytu, która wymaga, aby jednostka audytu wewnętrznego była niezależna od kierownictwa w zakresie planowania, realizacji i organizacji swojej działalności, a audytorzy wewnętrzni mieli dostęp do niezbędnych informacji. Duńskie Ministerstwo Finansów może określić szczególne obszary tematyczne, które będą dokładnie badane w firmach. Duński Urząd Nadzoru Finansowego (RSB) przestrzega Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej (MSRF).

Audyt wewnętrzny musi być integralną częścią procesu planowania i modyfikacji systemów księgowych duńskich firm.

W 2011 roku powstała Duńska Federacja Biegłych Rewidentów (FSR) z połączenia trzech duńskich organizacji: FSR, Duńskiego Instytutu Biegłych Rewidentów Publicznych (FRR) i stowarzyszenie dla młodych księgowych i praktykantów (REVIFORA).

Do zadań FSR należą:

Duńscy audytorzy, państwowo autoryzowani księgowi (SPA, czyli State Authorized Public Accountants), którzy pełnią funkcję biegłych rewidentów, oraz firmy audytorskie są poddawani kontroli co 6 lat przez DSAA, czyli Duński Urząd Nadzoru nad Audytem (ustanowiony przez DBA).

Koszty w duńskim przedsiębiorstwie

Finanse duńskich firm obejmują również zarządzanie kosztami, rozliczeniami, bilansami oraz aktywami.

Wzór bilansu duńskiego przedstawia aktywa uporządkowane według stopnia płynności, zaczynając od najmniej płynnych (WNiP) do najbardziej płynnych (gotówka). Pasywa natomiast są podzielone na kapitały obce i własne.

Oto wzór duńskiego bilansu:

I. Aktywa trwałe:

A: Wartości niematerialne:

B: Rzeczowe aktywa trwałe:

C. Aktywa finansowe:

II. Aktywa obrotowe:

A. Zapasy:

B. Należności:

C. Inwestycje:

D. Gotówka:

Dokumenty w duńskim przedsiębiorstwie

Na stronie internetowej duńskiego Urzędu ds. Działalności Gospodarczej (Erhvervsstyrelsen) www.erhvervsstyrelsen.dk, dostępne są wszystkie informacje dotyczące rejestracji firm, księgowości i działalności przedsiębiorstw w Danii.

Na stronie https://www.virk.dk dostępne są ważne informacje dotyczące duńskich firm. Można tam znaleźć następujące dane:

Niektóre z dokumentów dotyczących duńskich firm to:

  1. Oplysningsskema (dawniej selvangivelse) - formularz zeznania podatkowego wystawiany przez duński Urząd Skarbowy (SKAT) i wysyłany na adres podany podczas rejestracji (duński lub polski), oraz na skrzynkę elektroniczną podatnika. Jest to dokument wymagany między innymi dla osób prowadzących działalność gospodarczą, który należy uzupełnić do 1 września następnego roku podatkowego. Na podstawie otrzymanego formularza urząd przygotowuje årsopgørelse.
  2. Årsopgørelsen - dokument, wystawiany duński Urząd Skarbowy (SKAT). Zawiera on wstępną decyzję podatkową dotyczącą zwrotu nadpłaty podatku lub kwoty podatku do dopłaty. SKAT wysyła årsopgørelsen do podatników 15 marca. Jeśli dane w årsopgørelsen są nieprawidłowe lub podatnik ma prawo do dodatkowych ulg, dokument można elektronicznie zmienić za pośrednictwem TastSelv i przesłać jako uzupełnione zeznanie roczne do 1 maja. Dla przedsiębiorców årsopgørelsen jest przygotowywane na podstawie uzupełnionego oplysningsskema. Podatek należy wpłacić na konto urzędu do 1 lipca. Jeśli podatek przekracza 21 798 DKK, może być on zapłacony w trzech ratach: w sierpniu, wrześniu i październiku.
  3. Oplysningsseddel - dokument podsumowujący zarobki pracownika, który musi być wydany przez każdego duńskiego pracodawcę po zakończeniu zatrudnienia.

Duńscy pracodawcy muszą przechowywać dokumentację swoich pracowników przez okres 5 lat po rozwiązaniu z nimi umowy.

E-faktury w Danii

Wdrażanie elektronicznego fakturowania, nazywanego także e-fakturowaniem, to nie tylko kwestia przesyłania prostych plików PDF za pomocą poczty elektronicznej. To zaawansowany proces oparty na automatyzacji, który ma na celu efektywne przekazywanie i przetwarzanie dokumentów finansowych pomiędzy dostawcami a klientami, wykorzystując strukturalny format elektroniczny. Taki sposób działania znacząco przyczynia się do ułatwienia i usprawnienia wymiany informacji handlowej.

Warto zaznaczyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami przy transakcjach zawieranych z instytucjami publicznymi, wymagana jest wyłącznie e-faktura. Natomiast w przypadku relacji biznesowych z firmami prywatnymi istnieje opcja wyboru między tradycyjną fakturą papierową a fakturą elektroniczną.

Warto zauważyć, że instytucje publiczne akceptują wyłącznie faktury w formie elektronicznej. Dlatego też, konieczne jest przesłanie dokumentu w odpowiednim formacie przy wystawianiu faktur dla takich podmiotów, jak:

Nieprzestrzeganie tego wymogu może prowadzić do odrzucenia faktury przez odbiorcę.

Żeby skutecznie przesłać e-fakturę, konieczne jest posiadanie numeru EAN, który służy jako elektroniczna identyfikacja klienta instytucji publicznej. Należy także pamiętać, że niektóre instytucje mogą przyjmować faktury za pomocą swojego numeru identyfikacyjnego CVR.

Jeśli potrzebujesz numerów EAN lub CVR, zaleca się skontaktowanie się z odpowiednimi instytucjami, które udzielą niezbędnych informacji i pomocy dotyczącego procesu e-fakturowania.

Prywatne firmy mogą korzystać z technologii e-fakturowania, która oferują wiele korzyści związanych ze zwiększeniem efektywności i płynności operacji finansowych. Oto niektóre z tych korzyści:

  1. Łatwość i oszczędność czasu: Korzystanie z e-faktur sprzyja szybszemu dostarczaniu, przetwarzaniu i rozliczaniu faktur. Dzięki temu, że jest to proces zautomatyzowany, czas potrzebny na ręczne operacje jest krótszy, co umożliwia szybsze zarządzanie finansami firmy.
  2. Mniejsze ryzyko popełnienia błędów: Usunięcie ręcznego wprowadzania danych poprawia jakość informacji i redukuje ryzyko błędów, takich jak literówki czy zagubienie faktur. To z kolei przyczynia się do zwiększenia wiarygodności procesów księgowych i eliminuje konieczność dokonywania korekt błędów.
  3. Pewność i bezpieczeństwo: E-faktury zwiększają bezpieczeństwo procesu fakturacji poprzez zmniejszenie ryzyka utraty lub błędnego dostarczenia dokumentówDzięki temu firmy mogą mieć pewność, że faktury trafiają bezpośrednio do właściwych odbiorców, co zmniejsza ryzyko oszustw i nadużyć.

Każda prywatna firma może otrzymywać e-faktury, pod warunkiem posiadania odpowiedniego identyfikatora, takiego jak numer identyfikacji podatkowej (CVR) lub numer rejestracyjny (SE). Istnieje także możliwość zakupu numerów EAN, co może być przydatne dla firm posiadających wiele oddziałów lub działających na różnych rynkach.

Warto zauważyć, że prywatne firmy mają możliwość decydowania, czy chcą odbierać e-faktury od swoich dostawców. Decyzję tę można podejmować w oparciu o preferencje i strategie biznesowe konkretnego przedsiębiorstwa.

Dla dostawców sprzedających produkty z ekologicznymi certyfikatami, e-faktura może również pełnić rolę narzędzia promującego. Dodanie odpowiednich oznaczeń ekologicznych do e-faktur pozwala dostawcom podkreślić swoje zaangażowanie w ochronę środowiska oraz zwiększyć świadomość klientów na temat ekologicznych aspektów ich produktów. Takie działanie przyczyni się również do budowania pozytywnego wizerunku marki oraz zwiększenia jej konkurencyjności na rynku.

Import i eksport w Danii

Najważniejszymi partnerami handlowymi Danii są kraje Unii Europejskiej, w szczególności Niemcy, Szwecja, Wielka Brytania i Holandia, z Polską zajmującą 13 miejsce. Dania głównie eksportuje artykuły spożywcze, żywe zwierzęta, chemikalia oraz produkty chemiczne, natomiast importuje głównie maszyny, urządzenia, produkty przetworzone, chemikalia oraz produkty chemiczne.

Duńska Rada Handlowa (Eksportrådet) zajmuje się promocją współpracy gospodarczej Danii z innymi krajami. W 1995 roku polscy i duńscy inwestorzy utworzyli Duńsko-Polską Izbę Gospodarczą.

Układ Europejski z 16 grudnia 1991 roku reguluje handel między Unią Europejską a Polską, tworząc strefę wolnego handlu dla towarów przemysłowych od 1999 roku. W ramach tego układu obowiązują preferencyjne stawki celne, zazwyczaj wynoszące 0% dla wszystkich członków UE, z wyjątkiem artykułów rolnych, przetworzonych rolnych i spożywczych. Aby skorzystać z preferencyjnych stawek celnych, należy przedstawić celnikom w Danii EUR1 , czyli świadectwo pochodzenia produktów. Cło jest obliczane od celnej wartości towaru, a więc od ceny faktury powiększonej o koszty ubezpieczenia i transportu.

25-procentowy VAT, czyli podatek od wartości dodanej (MOMS), jest stosowany do produktów przemysłowych, rolnych oraz prawie wszystkich usług.

Zróżnicowane stawki akcyzy dotyczą takich towarów jak:

Duński Inspektorat ds. Weterynarii i Żywności (Fødevarestyrelsen) jest odpowiedzialny za udzielanie zezwoleń i licencji przedsiębiorcom, którzy zamierzają importować żywność.

Wszystkie produkty spożywcze muszą mieć etykiety z opisanym składem w języku duńskim oraz spełniać normy dotyczące używania konserwantów.

Na opakowaniach wszelkich towarów, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia (np. chemikalia czy leki), powinno być umieszczone ostrzeżenie.

Ministerstwo Środowiska (Departament Wyrobów Chemicznych) nadzoruje przedsiębiorstwa, które chcą wprowadzać na duński rynek kosmetyki, środki czystości i detergenty. Każda taka firma musi dostarczać raporty ze swojej działalności do Departamentu do 1 lutego każdego roku.

Duńscy przedsiębiorcy planujący import substancji chemicznych lub produktów zawierających niebezpieczne substancje chemiczne powinni upewnić się, czy wymienione substancje są zawarte na liście EINECS (European Inventory of Existing Commercial Chemical Substances). Ministerstwo Środowiska musi być poinformowane o każdej substancji chemicznej spoza tej listy przed jej wprowadzeniem na rynek. Przed wypuszczeniem substancji chemicznych na duński rynek, konieczne jest ich przypisanie do odpowiedniej kategorii, takiej jak użytkowanie prywatne lub komercyjne.

Poniżej znajduje się lista kategorii wyrobów przemysłowych, które muszą być oznaczone znakiem CE zgodnie z dyrektywami Nowego Podejścia:

Prawo o Kontraktach to ustawa regulująca zawieranie umów. Zarówno w Polsce, jak i w Danii obowiązuje Konwencja ONZ dotycząca umów międzynarodowej sprzedaży towarów.

Do pozostałych ważnych umów należą:

  1. Umowa o rozwoju współpracy gospodarczej, zawarta w maju 1976 roku.
  2. Umowa o współpracy w dziedzinie energetyki, podpisana w 1990 roku.
  3. Umowa o współpracy w zakresie ochrony środowiska, zawarta w 1990 roku.
  4. Umowa między byłym Ministerstwem Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa RP a Ministerstwem Środowiska i Energii Królestwa Danii dotycząca wsparcia sektora energetycznego i ochrony środowiska, podpisana w 1995 roku.
  5. Umowa między Ministerstwem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej RP a Ministerstwem Żywności, Rolnictwa i Rybołówstwa Królestwa Danii o pomocy technicznej i współpracy, zawarta 25 czerwca 1999 roku.
  6. Umowa między Ministerstwem Gospodarki RP a Ministerstwem Handlu i Przemysłu Królestwa Danii dotycząca rozwoju i wzmocnienia sektora prywatnego w Polsce, podpisana 18 czerwca 1999 roku (przedłużająca Memorandum z 1994 roku do końca 2001 roku).

Obowiązki pracodawcy w Danii

Duńscy pracodawcy muszą przestrzegać przepisów duńskiego prawa pracy oraz przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, które są dostępne na stronie Duńskiego Urzędu Inspekcji Pracy (UIP).

Przedsiębiorcy w Danii, którzy zdecydują się na zatrudnienie pracowników, muszą przestrzegać przepisów Ustawy o dokumentacji zatrudnienia (Ansættelsesbevisloven). Przepis ten nakłada obowiązek dostarczenia pracownikom dokumentu zawierającego kluczowe warunki pracy. Duńskich pracowników często chronią tzw. układy zbiorowe, które są porozumieniami dotyczącymi warunków pracy zawieranymi pomiędzy pracodawcami a pracownikami za pośrednictwem związków zawodowych lub innych organizacji pracowniczych.

Duńscy przedsiębiorcy zatrudniający pracowników powinni:

  1. Zapewnić właściwe warunki pracy.
  2. Nie stosować dyskryminacji wobec pracowników.
  3. Co najmniej raz w roku organizować szkolenia BHP dla pracowników.
  4. Ubezpieczyć pracowników od wypadków oraz chorób zawodowych.
  5. Zapewnić swoim pracownikom odpowiedni sprzęt ochrony osobistej.
  6. Zapobiegać urazom związanym z pracą.
  7. Edukować pracowników na temat zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
  8. Utrzymywać stałą współpracę z organami ds. bezpieczeństwa i higieny pracy w Danii.
  9. Zapewnić pracownikom odpowiednie wynagrodzenie.
  10. Zapewnić, aby pracownicy przestrzegali zasad bezpieczeństwa podczas wykonywania pracy.

Pracodawcy z Unii Europejskiej, planujący delegować swoich pracowników do pracy w Królestwie Danii, muszą przestrzegać przepisów dotyczących delegowania pracowników zawartych w następujących dokumentach:

  1. Dyrektywa UE 96/71 z 16 grudnia 1996 roku dotycząca delegowania pracowników do pracy za granicą.
  2. Duńska Ustawa o delegowaniu pracowników nr 993 z 15 grudnia 1999 roku (Act Concerning Posting of Workers).

Polskim pracownikom delegowanym do pracy w Danii przed wyjazdem należy dostarczyć druk A-1, który potwierdza opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne pracownika i określa polskie przepisy dotyczące tego ubezpieczenia w kraju. Druk A-1 jest sporządzany przez ZUS jako zaświadczenie.

Wszystkie duńskie firmy muszą być zarejestrowane w Duńskiej Agencji Handlu i Przedsiębiorstw (Danish Commerce and Companies Agency, www.erhvervsstyrelsen.dk). Agencja ta nadaje przedsiębiorstwom numer w Centralnym Rejestrze Firm (CVR, www.datacvr.virk.dk) oraz w Rejestrze Usługodawców Zagranicznych (RUT). Konieczne jest również zgłoszenie wszelkich zmian dotyczących danej duńskiej firmy.

Umowa o pracę w Danii

Podczas zawierania umowy o pracę z nowym pracownikiem warunki zatrudnienia mogą być ustalone zarówno ustnie, jak i pisemnie, podobnie jak przy innych typach umów. Stosunek zatrudnienia formalnie rozpoczyna się od chwili zawarcia umowy, niezależnie od tego, czy jest ona udokumentowana w formie pisemnej.

Jednakże, zazwyczaj pracownicy mają prawo do otrzymania pisemnej dokumentacji dotyczącej warunków ich zatrudnienia. Przysługuje to wszystkim pracownikom, którzy:

Jako pracodawca, masz obowiązek sporządzić umowę o pracę, która uwzględnia wszystkie kluczowe aspekty zatrudnienia. Oto 14 najważniejszych punktów, które powinny znaleźć się w umowie. Dokładne udokumentowanie tych elementów jest kluczowe dla przejrzystości i pewności zasad zatrudnienia zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika.

  1. Dane pracodawcy oraz pracownika.
  2. Lokalizacja miejsca pracy. W przypadku braku stałego miejsca pracy, główne miejsce jej wykonywania oraz informacja dotycząca elastyczności miejsca pracy.
  3. Opis obowiązków lub podanie tytułu, rangi, stanowiska albo kategorii zawodowej pracownika.
  4. Data rozpoczęcia zatrudnienia.
  5. Przewidywany okres trwania zatrudnienia, jeśli nie jest to umowa na czas nieokreślony.
  6. Okres i warunki ewentualnego okresu próbnego.
  7. Wymiar płatnego urlopu
  8. Długość okresu wypowiedzenia zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy.
  9. Kwota wynagrodzenia
  10. Dzienny lub tygodniowy czas pracy oraz ewentualne zasady dotyczące nadgodzin i ich płatności
  11. Najważniejsze kwestie dotyczące elastyczności harmonogramu pracy oraz ich konsekwencje.
  12. Prawo do szkolenia i rozwoju zawodowego.
  13. Informacje o umowach zbiorowych lub porozumieniach regulujących stosunki pracy.
  14. Składki na ubezpieczenia społeczne związane z zatrudnieniem.

Punkty od 1 do 6 oraz od 9 do 11 powinny być przekazane pracownikowi na piśmie w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od rozpoczęcia pracy. Punkty od 7 do 8 oraz od 12 do 14 muszą być dostarczone na piśmie najpóźniej miesiąc od daty zatrudnienia. Ważne jest, aby pracownik miał dostęp do pełnych informacji o warunkach pracy i swoich prawach po zakończeniu ustalonego okresu próbnego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi świadectw zatrudnienia, określone warunki muszą być spełnione w odniesieniu do każdego nowego zatrudnienia.

Powyższe warunki obejmują:

Szczegółowe informacje na temat konkretnych warunków są zawarte w przepisach ustawy, tj. w §§ 6-11.

Zwolnienie pracownika w Danii

Podjęcie decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy wymaga pełnej znajomości podstaw prawnych zatrudnienia, które mogą obejmować różnorodne uregulowania prawne, takie jak przepisy ustawy o pracownikach umysłowych, postanowienia zawarte w układach zbiorowych lub indywidualne ustalenia w umowach o pracę. Ważne jest również ustalenie, czy pracownik podlega specjalnym przepisom dotyczącym równouprawnienia i zakazu dyskryminacji, co może wymagać szczególnej uwagi i ostrożności podczas procesu zwolnienia.

Należy także pamiętać o zapewnieniu pracownikowi odpowiedniego okresu wypowiedzenia, który może być określony przepisami prawa lub wynikać z przyjętych standardów w danej branży. Jest to istotne zarówno z perspektywy praw pracowniczych, jak i prowadzonej działalności, która powinna być zgodna z obowiązującymi normami prawno-społecznymi.

W czasie procesu zatrudniania oraz ewentualnego zwalniania pracowników, należy przestrzegać zasad równości i niedyskryminacji. Ustawy dotyczące równouprawnienia i przeciwdziałania dyskryminacji zawierają wyraźne wytyczne, które nakazują traktowanie pracowników bez względu na ich płeć, rasę, religię, orientację seksualną, pochodzenie narodowe czy społeczne, przekonania polityczne, wiek czy niepełnosprawność. Każda forma dyskryminacji, zarówno bezpośrednia, jak i pośrednia, jest niedopuszczalna i może wiązać się z poważnymi konsekwencjami prawnymi dla pracodawcy.

Należy uwzględnić również szczególne przepisy dotyczące ochrony przed zwolnieniem dla:

Zapewnienie pełnego przestrzegania wszystkich przepisów prawnych dotyczących zwolnień jest nie tylko kwestią obowiązujących norm prawnych, lecz także moralnym i społecznym obowiązkiem każdego pracodawcy.

Jeżeli pracownik pełni funkcję funkcjonariusza, przysługuje mu określony okres wypowiedzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a samo wypowiedzenie musi być poparte odpowiednimi uzasadnieniami, uznawanymi za rzetelne lub rozsądne. Ustawa regulująca status funkcjonariuszy szczegółowo określa również maksymalny czas trwania tego okresu, który nie może przekroczyć 6 miesięcy.

Oto obowiązujące okresy wypowiedzenia, które zależą od stażu pracy w chwili ogłoszenia wypowiedzenia:

FAQ

1. Jakie przepisy księgowe obowiązują w Danii?

Księgowość w Danii jest regulowana przez rozporządzenie UE nr 1606/2002, które nakłada obowiązek stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (MSR) w sprawozdaniach finansowych spółek europejskich notowanych na regulowanym rynku papierów wartościowych od 2005 roku. W ramach tego rozporządzenia, kraje członkowskie UE mogą wymagać lub zezwalać na stosowanie MSSF w sprawozdaniach finansowych nie notowanych na rynku regulowanym. W Danii możliwe jest opcjonalne stosowanie standardów MSSF dla sprawozdań skonsolidowanych i indywidualnych spółek, które nie są notowane na regulowanym rynku papierów wartościowych, zgodnie z założeniami rozporządzenia UE. Królestwo Danii obejmuje również autonomiczne terytoria, Wyspy Owcze i Grenlandię, gdzie prawo UE nie jest obowiązujące.

2. Czy w Danii można składać zeznania podatkowe online?

W Danii istnieje możliwość dokonywania rozliczeń podatkowych online za pomocą specjalnego 8-cyfrowego kodu TastSelv, który można zamówić na stronie www.skat.dk i znajduje się na Årsopgørelsen lub Forskudsopgørelsen (karcie podatkowej).

3. Czym jest a-kasse?

A-kasse to fundusz ubezpieczeniowy zapewniający świadczenia w przypadku bezrobocia. Ubezpieczenie na bezrobocie nie jest obowiązkowe, jednak aby otrzymać zasiłek po utracie pracy, konieczne jest zarejestrowanie się jako członek a-kasse.

4. Czym jest NemKonto?

NemKonto to konto bankowe pracownika, na które są przekazywane zwroty podatku ze SKAT oraz wynagrodzenie za pracę.

5. Czym jest “Skat til udbetaling”?

Termin "Skat til udbetaling" jest używany na decyzji podatkowej wystawianej przez urząd skarbowy i oznacza kwotę zwrotu podatku.

6. Czym jest "Restskat til betaling"?

"Restskat til betaling" to termin używany na decyzji podatkowej wystawionej przez urząd skarbowy, oznaczający dopłatę do SKAT-u.

7. Czym jest Årsopgørelsen?

Årsopgørelsen to decyzje podatkowe dostępne na stronie internetowej duńskiego Urzędu Skarbowego.

8. Czym jest żółta karta (Sundhedskortet?)

To jest karta ubezpieczenia zdrowotnego, którą musi założyć każda osoba planująca przebywanie w Danii przez ponad 3 miesiące. Karta ta jest wydawana wraz z numerem CPR i zapewnia dostęp do bezpłatnej opieki medycznej (z wyłączeniem leczenia stomatologicznego).

9. Czym jest Feriepenge i kto ma do niego prawo?

Feriepenge jest świadczeniem urlopowym, do którego mają prawo wszyscy legalnie pracujący w Danii. Za każdy miesiąc pracy przysługuje pracownikowi 2,08 dnia urlopu, co łącznie daje 25 dni (5 tygodni) urlopu rocznie. Można ubiegać się o feriepenge nawet do 6 miesięcy po zakończeniu pracy w Danii, ale konieczne jest wymeldowanie się z Folkeregister (urząd gminy) przed opuszczeniem kraju. Środki z feriepenge są wypłacane na konto NemKonto w ciągu 3 miesięcy po zakończeniu roku podatkowego, który trwa od 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego. Prawo do urlopu można wykorzystać w kolejnym roku urlopowym od 1 maja do 30 kwietnia.

10. Czym jest Feriekonto?

Feriekonto to specjalny fundusz, do którego duńscy pracodawcy są zobowiązani odprowadzać składki urlopowe swoich pracowników. Składka wynosi 12% od wynagrodzenia brutto, z czego 8% jest przeznaczane na cele socjalne.

11. Ile trzeba czekać na otrzymanie zwrotu podatku w Danii?

Otrzymanie zwrotu podatku od duńskiego Urzędu Skarbowego zajmuje zazwyczaj około 6 miesięcy.

12. Czym jest Personfradrag?

Personfradrag to osobista ulga podatkowa, do której mają prawo prawnicy rezydujący w Danii i przepracowali tam co najmniej 12 miesięcy.

13. Jakie ulgi podatkowe są dostępne w Danii?

14. Czym jest pension?

Pension to prywatna emerytura w Danii, gromadzona na prywatnych funduszach emerytalnych (takich jak PFA Pension, Danica Pension, Industriens Pension, Pensiondanmark).

15. Czym jest Folkepension?

Folkepension to państwowa emerytura, do której uprawniony jest każdy obywatel Danii po ukończeniu 65. roku życia.

16. Czym jest ATP?

ATP to programy emerytalne w Danii, które są częścią drugiego filaru systemu emerytalnego i obejmują wszystkich obywateli Danii od 16. roku życia.

W przypadku istotnych formalności administracyjnych, które mogą skutkować konsekwencjami prawnymi w razie błędów, rekomendujemy wsparcie eksperta. Zapraszamy do kontaktu.

Cofnij odpowiedź
Poniżej znajdziesz miejsce na komentarz
*pola obowiązkowe

0 odpowiedzi na artykuł "Księgowość - Dania"
Potrzebujesz księgowości w Danii? Zapraszamy do kontaktu